الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

589

پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى )

جملهء « يخبركم حلمهم عن علمهم » نشان مىدهد كه ميان اين دو صفت « حلم » و « علم » رابطهء نزديكى برقرار است ، زيرا افراد جاهل بردبار نيستند و در برابر حوادث مختلف و سؤالاتى كه از آنها مىشود به زودى خشمگين و ناراحت مىشوند ؛ ولى عالمان عميق در برابر اين‌گونه موضوعات خونسرد و بردبارند . و همچنين رابطهء ميان ظاهر و باطن را كه در غالب موارد كه حسن ظاهر و رفتار و كردار دليل بر حسن باطن است و نيز رابطهء سكوت را با منطق حكيمانه روشن مىسازد و تجربه نشان داده آنها كه كمتر سخن مىگويند گزيده‌تر و حساب شده‌تر حرف مىزنند ، چنان‌كه در حديث آمده است : « قال رسول اللّه : إذا رأيتم المؤمن صموتا فادنوا منه فإنّه يلقى الحكمة ؛ هنگامى كه فرد با ايمان را خاموش و كم‌حرف ببينيد به او نزديك شويد كه سخنان حكمت‌آميز مىگويد » . « 1 » آنگاه در ششمين و هفتمين اوصاف آنها مىفرمايد : « هرگز با حق مخالفت نمىكنند و در آن اختلاف ندارند » ؛ ( لا يخالفون الحقّ و لا يختلفون فيه ) . دليل آن هم روشن است . آنها از يك‌سو داراى مقام عصمت و از سوى ديگر احاطهء كامل به احكام خدا و وحى الهى و سنّت پيامبر دارند و كسى كه چنين باشد نه گامى بر خلاف حق برمىدارد و نه اختلافى در آن پيدا مىكند . حديث معروف نبوى كه مىفرمايد : « علىّ مع الحقّ معه و الحقّ معه و على لسانه و الحقّ يدور حيث ما دار علىّ ؛ على با حق و حق با اوست و بر زبان او جارى مىشود و هرگونه على بگردد حق با او مىگردد » . در تعبير ديگرى از همان حضرت مىخوانيم : « علىّ مع الحقّ و القرآن ، و الحقّ و القرآن مع علىّ و لن يفترقا حتّى يردا علىّ الحوض ؛ على همراه حق و همراه قرآن است و حق و قرآن همراه على است و هرگز اين دو از يكديگر جدا نمىشوند . » « 2 »

--> ( 1 ) . بحار الانوار ، ج 1 ، ص 154 . ( 2 ) . مرحوم علّامهء امينى اين دو حديث را با عبارات متفاوت ؛ امّا قريب المعنى از منابع مختلف اهل سنّت مانند : مناقب خوارزمى ، فرائد السمطين حموينى ، و ربيع الابرار زمخشرى ، و الامامة و السياسة ابن قتيبه و جز آنها نقل كرده است . ( الغدير ، ج 3 ، ص 178 به بعد ) .